Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ve tonlar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman aynı ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden kül çizgisinin eşit ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin gelir ama notalar sonradan belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu çok zengin açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz görünür bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak gösterip biter zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk ismi ile puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki ağır bir duman notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet sunabilir aksi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net görülür değerlendirme anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış yapısı şaşar.